สวัสดีครับ พี่ๆ น้องๆ ชาว HR ทุกท่าน วันนี้ สาระพันปัญหาแรงงาน เล่าสู่กันฟัง มีประเด็นน่าสนใจใน LINE OPENCHAT ทนายสาย HR โดยสมาชิกถามเกี่ยวกับเรื่องการออกใบเตือนในความผิดแบบเดิม ดังนี้:
1. บริษัทสามารถให้ออกได้เลยโดยไม่ต้องจ่ายค่าชดเชยใช่หรือไม่?
2. ใบเตือนนั้นจะอยู่ได้แค่ 1 ปี แล้วตัดออกหรือไม่ ในกรณีที่พนักงานทำความผิดเรื่องเดิมแต่ข้ามปีมาแล้ว บริษัทออกใบเตือนแล้วให้ออกได้เลยไหม? (ตัวอย่าง: ปี 67 นำเงินบริษัทไป บริษัทออกใบเตือนให้ ต่อมาปี 68 กระทำความผิดเดิมซ้ำ บริษัทออกใบเตือนและให้พ้นสภาพได้หรือไม่?)
ทนายเชื่อว่าถ้าหากท่านทำงาน HR คงจะมีสักโอกาสหนึ่งที่ได้เจอปัญหาแรงงานข้างต้นแน่นอนครับ
1. ทำผิดซ้ำคำเตือนครั้งที่ 2 เลิกจ้างโดยไม่จ่ายค่าชดเชยได้ทันทีไหม?
การกระทำความผิดทางวินัยในเรื่องใดก็ตาม หลักการพิจารณาว่า ร้ายแรง หรือ ไม่ร้ายแรง ศาลจะพิจารณาตามพฤติการณ์แห่งการกระทำความผิดของลูกจ้างเสมอ
ตัวอย่างเช่น ถ้าลูกจ้างมาสายครั้งที่ 1 นายจ้างเตือน แล้วมาสายครั้งที่ 2 นายจ้างเลิกจ้างได้เลยมั้ย? ก็ต้องดูว่าพฤติการณ์มาสายนั้นร้ายแรงเพียงใด:
💡 ดุลพินิจศาลในการพิจารณาความร้ายแรงของการทำผิดซ้ำ
• กรณีไม่ร้ายแรง: หากการมาสายไม่ก่อให้เกิดความเสียหายร้ายแรงต่อนายจ้าง การเลิกจ้างโดยอ้างผิดซ้ำคำเตือนตามมาตรา 119 (4) ศาลมักวินิจฉัยว่า นายจ้างลงโทษรุนแรงเกินกว่าเหตุ นายจ้างยังคงต้องจ่ายค่าชดเชย
• กรณีร้ายแรง: หากการมาสายทำให้ลูกค้ายกเลิกสัญญาทางธุรกิจเพราะลูกจ้างเป็นคีย์แมนในการประชุม และมาสายด้วยเหตุไม่สมควร (เช่น เมาสุราแล้วตื่นสาย) ศาลอาจพิจารณาว่า การเลิกจ้างผิดซ้ำคำเตือนในครั้งที่ 2 นั้นเหมาะสมแล้ว
ดังนั้น การจะเลิกจ้างพนักงานโดยไม่ต้องจ่ายค่าชดเชยสำหรับการกระทำความผิดซ้ำคำเตือน นายจ้างจึงต้องชั่งน้ำหนักความร้ายแรงให้ดี หากไม่แน่ใจ ควรปรึกษาทนายความผู้เชี่ยวชาญก่อนดำเนินการครับ
2. อายุความของใบเตือน 1 ปี และการทำผิดซ้ำข้ามปี
ตามกฎหมายแรงงาน (มาตรา 119 (4)) หนังสือตักเตือนมีผลบังคับได้ ไม่เกิน 1 ปี นับแต่วันที่ลูกจ้างได้กระทำผิด หากลูกจ้างกระทำผิดซ้ำเรื่องเดิมแต่พ้นกำหนด 1 ปีไปแล้ว หนังสือเตือนฉบับเดิมเป็นอันตกไป ไม่สามารถนำมาอ้างเพื่อเลิกจ้างโดยไม่จ่ายค่าชดเชยในฐานะกระทำผิดซ้ำคำเตือนได้
ส่วนตัวทนายเคยเจอเคสพนักงานมีหนังสือเตือนเป็น 10 ใบ แต่ละข้อไม่ซ้ำกัน หรือพอซ้ำก็พ้น 1 ปีไปแล้ว เหมือนรู้กฎหมายดีว่านายจ้างทำอะไรไม่ได้ (555)
📌 ทางออกของนายจ้างกรณีพนักงานสะสมใบเตือนข้ามปี
เคสนั้นนายจ้างเลือกที่จะเลิกจ้างโดยยอมจ่ายค่าชดเชย แล้วระบุเหตุในหนังสือเลิกจ้างว่า "กระทำผิดจนเป็นอาจิณ ขาดความไว้วางใจให้ทำงานให้กับบริษัทอีกต่อไป" ซึ่งวิธีนี้เป็นการเลิกจ้างที่เป็นธรรม นายจ้างไม่ต้องเสี่ยงโดนฟ้องค่าเสียหายจากการเลิกจ้างไม่เป็นธรรมครับ
3. ข้อควรระวังเพิ่มเติมสำหรับ HR และนายจ้าง
⚠️ ระเบียบบริษัทกำหนดหลักเกณฑ์ยืดหยุ่นกว่ากฎหมาย ต้องยึดตามระเบียบ
หากข้อบังคับบริษัทกำหนดให้นายจ้างต้องเตือนครบ 3 ครั้งจึงจะเลิกจ้างได้ แม้ตามกฎหมายแรงงานจะกำหนดว่าทำผิดซ้ำคำเตือนแค่ 1 ครั้ง (เตือนครั้งที่ 1 แล้วทำผิดซ้ำครั้งที่ 2) ก็เลิกจ้างได้ แต่นายจ้างต้องปฏิบัติตามระเบียบที่ตนสร้างขึ้น จะข้ามขั้นตอนไปเลิกจ้างทันทีไม่ได้ มิฉะนั้นถือว่าเลิกจ้างไม่ชอบ และต้องจ่ายค่าชดเชยรวมถึงค่าบอกกล่าวล่วงหน้า
📌 การละเลยไม่ลงโทษ ถือเป็นการ "ให้อภัย" (คำพิพากษาฎีกาที่ 379/2551)
หากนายจ้างรู้ถึงการกระทำความผิดของลูกจ้างแล้ว แต่ไม่ได้ดำเนินการลงโทษทางวินัยหรือเลิกจ้างภายในระยะเวลาอันสมควร ศาลอาจถือว่านายจ้างได้ให้อภัยต่อการกระทำผิดวินัยของลูกจ้างแล้ว
คดีตามฎีกา: ลูกจ้างขับรถประมาทเลินเล่อจนเกิดอุบัติเหตุเมื่อวันที่ 26 พ.ย. 2536 นายจ้างทราบเรื่องแล้วปล่อยให้ลูกจ้างทำงานต่อมานานกว่า 1 ปีโดยไม่ลงโทษทางวินัย พฤติการณ์ดังกล่าวถือว่านายจ้างไม่ติดใจลงโทษทางวินัยลูกจ้างแล้ว จะนำเหตุนี้มาลงโทษย้อนหลังอีกไม่ได้
เอวังจึงมีด้วยประการฉะนี้
ด้วยรักและปรารถนาดีจาก ทนายสาย HR